1. Vì sao không dùng diện tích tròn theo đường kính M?

Một sai lầm phổ biến khi ước tính khả năng chịu lực của ty ren là sử dụng diện tích mặt cắt tròn theo đường kính danh nghĩa M (π·M²/4). Cách tiếp cận này không phản ánh đúng trạng thái làm việc của ren.

Trong thực tế, ty ren chịu kéo tại vùng tiết diện nhỏ nhất của ren, tức là khu vực gần chân ren. Do đó, tiêu chuẩn không sử dụng diện tích hình tròn theo M, mà dùng một giá trị hiệu dụng gọi là diện tích chịu kéo As.

2. Diện tích chịu kéo As là gì?

Diện tích chịu kéo (As) là diện tích mặt cắt tương đương của ren, đại diện cho khả năng chịu lực kéo của ty ren trong tính toán.

Giá trị As đã được tiêu chuẩn hóa và được sử dụng thống nhất trong các tiêu chuẩn cơ tính (ví dụ ISO 898-1), nhằm:

• Phản ánh đúng tiết diện làm việc yếu nhất của ren
• Đảm bảo tính nhất quán giữa thiết kế, thử nghiệm và kiểm tra
• Tránh đánh giá quá cao khả năng chịu lực của liên kết

3. Mối liên hệ giữa As, đường kính và bước ren

Diện tích chịu kéo As phụ thuộc đồng thời vào:

• Đường kính danh nghĩa M
• Bước ren P

Với cùng một M, ty ren bước mịn sẽ có As lớn hơn bước chuẩn, do phần chân ren lớn hơn. Tuy nhiên, trong xây dựng, ty ren bước chuẩn được sử dụng phổ biến, nên các bảng As chuẩn thường áp dụng cho bước ren coarse.

4. Bảng diện tích chịu kéo As của ty ren bước chuẩn

Bảng dưới đây trình bày giá trị diện tích chịu kéo As của một số kích thước ty ren hệ mét bước chuẩn, thường dùng trong xây dựng.

Giá trị As trong bảng mang tính tiêu chuẩn, dùng cho bước ren chuẩn (coarse). Khi sử dụng ren bước mịn hoặc tiêu chuẩn đặc thù, cần tra bảng tương ứng.

5. As và cấp bền – mối liên hệ trong tính toán

Diện tích chịu kéo As chỉ phản ánh hình học ren. Khả năng chịu lực thực tế của ty ren còn phụ thuộc vào cấp bền của thép nền.

Về nguyên tắc, lực kéo giới hạn của ty ren tỷ lệ với:

• Diện tích chịu kéo As
• Giới hạn bền kéo hoặc giới hạn chảy tương ứng với cấp bền

Do đó, hai ty ren cùng kích thước M nhưng khác cấp bền sẽ có khả năng chịu lực khác nhau, dù As là như nhau.

6. Những hiểu nhầm thường gặp về As

• Nhầm As với diện tích tròn theo M
• Cho rằng As không đổi cho mọi loại ren
• Bỏ qua ảnh hưởng của bước ren khi so sánh khả năng chịu lực

Những hiểu nhầm này có thể dẫn đến đánh giá sai mức độ an toàn của liên kết, đặc biệt khi ước tính nhanh ngoài công trình.